Tarot zonder kaarten: Encyclopedia of Tarot nu beschikbaar in de bibliotheek

Het leven als kaartspel of kaartenhuis? Zelfs over de etymologie van het woord TAROT ( verwant met TORA, of Ator, de Egyptische godin van de vreugde, of Rota latijn voor wiel) is het laatste woord nog niet gezegd. Het vierdelige handboek The Encyclopedia of Tarot van Stuart Kaplan, trotse eigenaar van de grootste verzameling van Tarot-kaarten ter wereld, geeft een bijna volledig overzicht over de geschiedenis van Tarot,  de bestaande – oude - collecties en de betekenis van de symbolen. Het werkt puilt uit van de reproducties van de talloze Tarotkaarten die in de Westerse wereld te vinden zijn en is als zodanig een waardevol bronnenboek. Last but not least, op de laatste bladzijde bespreekt de Allen Stairs, die zich als filosoof overigens meer bezighoudt met de quantummechanica, de vraag waar we allemaal heimelijk graag allemaal een antwoord op willen hebben:  Werkt het?

Aanwinstenlijsten religiestudies

De hel als poort naar het Paradijs: over het middeleeuwse Jenseits weet Peter Dinzelbacher veel interessants te melden. En dat is natuurlijk een mooie toegang tot de mentaliteitsgeschiedenis van de hoge en late middeleeuwen, van de belevingswereld van een 9-jarig meisje dat haar gestorven verwanten  in het paradijs aanschouwt tot en met de rol van het Vagevuur in de catechese. Ook in het heden speelt het vuur een rol in religie. In Dying for faith:  religiously motivated Violence in the Contemporary World, gaan onderzoekers na wat de diepere redenen zijn voor gelovigen  – niet alleen binnen de Islam – om het vuur letterlijk op te zoeken, teneinde er daar hun heil in te vinden. Hoe dit allemaal terecht komt in de krant, kun je lezen in Wieger’s en Beck”s Religie in de krant. Hierin worden zeven krantenberichten geanalyseerd, waardoor je voortaan nog kritischer tegen religienieuws in kranten en andere media aankijkt.

Er is natuurlijk meer, veel meer en ook na Sinterklaas komen er dagelijks nog boeken bij. Dat kun je hiernaast zien. Bovenaan de oogst van de week. In de Aanwinstenlijsten Religiestudies de aanwinsten van het laatste jaar, op onderwerp afgebakend.

Scheppen of scheiden? Een nieuwe vertaling van de eerste regel van de Bijbel

Hans van den Bemt een voorproefje: de eerste dag, in Tegen de muur

Wanneer haalt een wetenschapper die zich met oude teksten bezighoudt, de Telegraaf?  Vandaag is het Ellen ten Wolde gelukt met haar pleidooi voor een alternatieve vertaling van de eerste zin van Genesis.  Het werkwoord bara zou volgens haar (ruimtelijk) scheiden en niet scheppen betekenen:  “In den beginne scheidde God de hemelen en de aarde”.  Ellen ten Wolde baseert zich daarbij mede op parelelle verhalen uit de historische context van het oude Israel. De tekst van de Bijbelvertaling in Wikipedia  is inmiddels al aangepast. 

Kunnen we dan nog wel spreken van Genesis of het Scheppingsverhaal   en wat betekent dit voor de rotsvaste overtuigingen van de creationisten? Een grondige verbouwing van het Scheppingspaviljoen in het Bijbels pretpark  in Heidelberg? Als student religiestudies is het misschien aardig eerst maar eens geduldig de tekst van de oratie van Ellen ten Wolde zelf te lezen, die morgen beschikbaar is.  Wil je je verder verdiepen in de oude verhalen over de oertijd van hemel, aarde en mens, en  de invloed daarvan op de westerse cultuur, haal dan eens het boek van Reventlow en Hoffman,Creation in Jewish and Christian imagination, uit de UB, of  Imagining creation , dat hetzelfde onderwerp vanuit meerdere godsdiensten benadert.

Prijsvraag voor eerstejaars religiestudies: maak kans op een USB-stick!

Worden mensen tevredener, leger of zelfs vervelender van religie? Wat voor impulsen geeft religie aan mensen bij  het tegemoettreden van levenscrises, sociale cohesie of integratievraagstukken?  Die vraag houdt meerdere studenten bezig bij Onderzoeksvaardigheden. De onderzoeker Phil Zuckermann deed er duidelijke uitspraken over. Hij onderzocht het welzijn van mensen in de Scandinavische landen en deed daarvan verslag in zijn boek Society without God : what the least religious nations can tell us about contentment (2008). In het tijdschrift Nordic journal of  Religion and Society , 22,alf.1, 2009, kun je zijn vervolgartikel over dit onderwerp lezen.

Wil je kans maken op een USB stick, zoek dan een boekbespreking van zijn boek via de Digitale Bibliotheek Religiestudies of geef weer hoe het artikel in het Nordic journal of  Religion and Society  heet dat hij geschreven heeft.  Geef in beide gevallen  met steekwoorden aan welke waardering Zuckermann heeft voor religie.

Sluitingsdatum: 15 oktober.

Religie heeft Nederland nooit verlaten

Piet de Rooy, hoogleraar Nederlandse Geschiedenis,  houdt in zijn afscheidscollege op 11 september onder de titel Openbaring en openbaarheid  een pleidooi voor integratie van religie in de moderne geschiedschrijving.  Deze wordt ofwel vanuit het perspectief van de verzuiling of wel vanuit dat van de secularisatie geschreven.

Het college wordt vooraf gegaan door een symposium, Het eenzame gelijk. Hervormers tussen droom en daad, 1850-1950, waaraan ook studenten kunnen deelnemen mits ze zich van te voren  hebben opgegeven (bij p.j.knegtmans@uva.nl).

Alchemy: updated bibliography of English-language writings online

The second edition of the bibliography on alchemy which was first published in 1980 as Alchemy: a bibliography of English-language writings by Alan Pritchard  is now available online.  This  annotated bibliography covers all aspects of alchemy – both the core texts, writings discussing alchemy, and studies of alchemical influences on other disciplines and authors. Also included are closely related topics such as Gnosticism, Rosicrucians, Kabbalah, as well as background topics such as the history of science and chemistry. The bibliography covers all types of materials including books, journal articles, newspaper articles, theses, web sites, films and videos a.o.

The references in the bibliography are arranged in four  main categories: core works on alchemy, closely related topics, background topica, and alchemical influences and interpretations.  There is subject index related to the classification scheme. Consult the page Using the bibliography to get the finest results!

Niet alleen een nieuw jasje: de gedaanteverandering van de Publiekscatalogus

De nieuwe catalogus van de UvA doet niet alleen  hetzelfde als de oude maar heeft ook een aantal extra mogelijkheden: zo kun je in je eigen account een lijstje van belangrijke boeken aanmaken en een attenderingsprofiel inrichten, zodat je er als de kippen bij kunt zijn als een nieuw boek op jouw gebied is binnengkomen. Ook kun je in één oogopslag zien of het boek van je dromen (of je tentamen)  beschikbaar is. En mocht dat niet zo zijn, dan kun je je frustratie onmiddellijk omzetten in actie en direct doorklikken naar Picarta om  een exemplaar van je boek naar de UvA laten komen. Voor instructie,  zie de demo’s.

Op vers papier: twee nieuwe tijdschriften in de UBA

Denen en Zweden doen niet er niet zo veel aan, aan  godsdienst wel te verstaan. In het laatste nummer van het Nordic journal of  Religion and Society  zoekt de onderzoeker Phil Zuckerman naar sociologische oorzaken:  het monopolie van de Lutherse Kerk, de sociale en economische zekerheid en het hoge aantal vrouwen in betaalde beroepen, wat vrouwen kennelijk minder bevattelijk maakt voor godsdienst.  Lijkt geen speld tussen te krijgen, maar wij dagen je toch uit: lees het artikel en meld  je speldeprikken, bijvoorbeeld op dit blog. Ook nog in deze aflevering: een essay van de Finse wetenschapper Pasi Mäenpää over de speelse spiritualiteit van de homo ludens urbanus. De ander nieuwe aanwinst is het  Journal for the study of Radicalism , waarin veel aandacht voor politieke, ecologische, en religieuze radicale bewegingen, van dierenbevrijdingsfronten tot de Ku Klux Clan, en hoe die uit de wind gehouden werd door de FBI uit angst voor radicalisme van de Black Power bewegingen.

Tussen verzet en berusting: Calvijn en politiek in Nederland en Zuid-Afrika

Met het hedendaags hedonisme lijken de dagen van Calvijn in Nederland wel geteld. Of niet? Bekijk het zelf aan de hand van de tentoonstelling Tussen verzet en berusting: Calvijn en politiek in Nederland en Zuid-Afrika. Hier zie je enkele belangrijke momenten uit de geschiedenis van het Nederlands calvinisme en zijn inwerking op de politiek. Van Willem van Oranje tot  Bart Spruyt en van de Dordtse Synode, waar de hardliners het pleit wonnen van de vrijzinnigen, tot Zuid-Afrika, waar het neo-calvinisme de grond legde onder de rasssenscheiding èn het verzet ertegen. 

Meer weten? Lees dan het het boek  Calvinisme en politiek  van de UvA-promovendus Ernst van den Hemel . 

De tentoonstelling is tot en met september te zien in het Informatiecentrum op de eerste étage van de Universiteitsbibliotheek

Oog in oog staan met alle bijbelse verhalen: de Bijbel in de Nederlandse cultuur

De Bijbel niet alleen lezen, maar ook voor je zien? De website De bijbel in de Nederlandse cultuur  heeft niet alleen alle bijbelboeken beschikbaar gesteld, maar ook voorzien van deskundig commentaar en talloze afbeeldingen en verwijzingen naar de  Nederlandse en Vlaamse cultuur. Als laatste boeken zijn nu ook Job en Kronieken toegevoegd. Vooral Job heeft tal van kunstenaars, filosofen, theologen, en schrijvers geïnspireerd. Van de Kunstenaar van de Barbaralegende, waarop de Duivel zelf het vuile werk opknapt tot Lezlek Kolakowski, die hem achteloos met een drankje aan de bar zet en God – aan het bronwater – laat uitdagen Job eens flink op de proef te stellen. In een nieuwe Rode Draad, waarin je thematisch kunt zoeken in bijbelteksten en afbeeldingen,  ook nog eens extra aandacht voor de Duivel en de vele gedaanten waarin hij optreedt. De website is ook een rijke informatiebron voor actuele ontwikkelingen op het gebied van Bijbel en cultuur in de ruime zin van het woord:  van bijbels getwitter in Duitsland tot culturele hoogstandjes tijdens het Holland Festival. Om in de gaten te houden dus.