In het komende college ga je debatteren over deze these. In een recenter boek, The Joy of secularism is hetzelfde thema door meerdere wetenschappers nog wat grondiger uitgewerkt. Aanbevolen wordt om van een van beide boeken het eerste hoofdstuk te lezen. Dat geeft je een goede indruk van argumenten.

Mocht dat niet lukken, dan kun je een boekbespreking vinden in het Journal of the American Academy of Religion, Mar2011, Vol. 79 Issue 1, p264-267  en nog beter : een uitgebreide kritiek in Dialog : a journal in theology. Als je je buiten het UvA-domein bevindt,wel eerst je VPN activeren en daarna inloggen in de Digitale Bibliotheek (zelfde naam en wachtwoord als bij Blackboard), waar de bovengenoemde link je naar leidt.

In het kader van de 100e Internationale Vrouwendag besteedt het  BBC-World programma Hart & Soul  uitgebreid aandacht aan vrouwelijk leiders in wereldreligies en de institutionele en culturele hobbels die zij op hun weg vinden. Meer over vrouwelijke leiderschap vind je natuurlijk in de UBA.

Eenmaal los van het kloosterleven sedert haar uittrede in 1969 heeft Armstrong een blijvende band overgehouden met het thema geloof en religieuze diversiteit. Daarvan getuigen haar vele – kritische en vernieuwende – publicaties die meerdere heilige huisjes tot onderwerp van discussie maakten en haar vooral een groot lezerspubliek opleverden. Op vrijdag 17 september aanstaande, van 20.00 uur tot 22.oo geeft zij een lezing over het thema religie en wetenschap onder de titel Substance of Things Unseen in Science, Art and Religion.  Ook hier zullen (nieuwe) heilige huisjes waarschijnlijk niet ontzien worden. (Spui 25. Laatste bericht: inschrijven niet meer mogelijk!).

Ook het boek Wie wil er mijn messias zijn?  buigt zich over hedendaagse spiritualiteit, waarin de scheidslijn tussen de rol de oude en nieuwe Madonna steeds dunner wordt. Is dit boek een aardige opwarmer, een stevige theoretische onderbouwing vind je in The promise of salvation van Martin Riesebrodt. Dat de Druïden geen middel onbeproefd lieten om dat heil te bereiken en hoe ze dat volhielden onder Romeinse overheersing, lees je in Caesars Druids van Miranda Aldhouse-Green.

Is dat alles? Natuurlijk is er meer, zie daarvoor de Aanwinstenlinks in de rechterkolom.

    Was Augustinus van Hippo (354-413) een katholieke (of protestantse?) theoloog, Anselmus van Canterbury (1033-1109) de grondlegger van middeleeuwse scholastiek en legde Bernard van Clairvaux (1090-1153) niet de basis voor de katholieke mystiek? De – vaak katholieke – geleerden van de 19^e en 20 eeuw wilden hun geloofsovertuiging graag stevig funderen in de oude kerkelijke en kloosterlijke geschriften. Daarbij maakten ze gretig gebruik van seculiere wetenschappen: tekstwetenschap, mediëvistiek, literatuurtheorie en retorica. Waren ze aanvankelijk geneigd hun interpretatie in te passen in de gangbare theologie, gaandeweg lazen zij de teksten met hernieuwde blik. Zo werd iedere tekst op zijn eigenheid bezien en – ontdaan van eerdere preoccupaties – behouden voor de christelijke traditie.

Met de katholieke interpretaties deelt Burcht Pranger, opvolger van Professor Mönnich, de focus op de tekst. Maar hij gaat verder. De betekenis is vooral aan de literaire vorm en structuur af te lezen. Anders dan voor zijn voorgangers ziet hij de tekst vooral als literair product. Zijn het dan geen godsdienstige teksten? Dat is niet zo te zeggen. Omdat in de middeleeuwen domweg alles in termen van geloof werd geformuleerd, weten we eigenlijk helemaal niet wat geloof en godsdienst is. Daarmee zijn termen als ‘godsdienstig’ of ‘religieus’ niet adequaat om de laatantieke of middeleeuwse periode te omschrijven.

De tentoonstelling gaat nader in op de interpretatiegeschiedenis van deze  drie ‘klassieke’ christelijke auteurs en de visie van Burcht Pranger daarop.

Onze kasten zijn propvol, maar hoe zit het met die van jou? Wij schonen onze kasten op om plaats te maken voor nieuwe boeken. Daar kun  je gebruik van maken.  Kom  nu voor één Euro je boekenkast vullen met onze dubbele of een beetje sleetse exemplaren. Als je snel bent, vind je nog wat Amsterdamse cahiers  of andere producten van de Amsterdamse School, verder veel dogmatiek, kerkgeschiedenis, bijbelwetenschap en bijbelse Umwelt, hier en daar een  grammatica van een van de oude talen die theologen moesten leren en nu en dan een filosoof. Voorlopig komt er elke week wat bij. Wees er snel bij, want het is zo weg, en als dat niet gebeurt: wees gerust, wij zorgen voor een goede bestemming voor onze afdankertjes.