Nieuwe boeken: over religie als spel, het eeuwige heilige, hedendaagse en oeroude verlossers.

Wie religie serieus neemt, moet  er ook mee kunnen spelen, moet André Droogers gedacht hebben. De emeritus hoogleraar culturele antropologie  aan de VU (specialisatie religieuze en symbolische antropologie) pleit in  Zingeving als spel voor een speelse manier van zingeving, open voor gelovigen èn atheïsten. Dat de laatsten niet altijd vies zijn van het Heilige, bewijst Alexander Riley met zijn studie over de Durkheimse School. Hij onderzocht onder meer de correspondentie van de grote socioloog en ontdekte een fascinatie voor het religieuze die veel verder ging dan een zuivere wetenschap. Het seculiere – en de seculieren zijn dus niet zo seculier als het lijkt, betogen ook een aantal wetenschappers in Varieties of secularism in a secular age  en wie nog niet overtuigd is van de inherentie van het onzienlijke in het menselijk bestaan, krijgt nog een laatste kans in  The biology of religious behaviour, waarin religieus gedrag geduid wordt vanuit de evolutionaire biologie.

Ook het boek Wie wil er mijn messias zijn?  buigt zich over hedendaagse spiritualiteit, waarin de scheidslijn tussen de rol de oude en nieuwe Madonna steeds dunner wordt. Is dit boek een aardige opwarmer, een stevige theoretische onderbouwing vind je in The promise of salvation van Martin Riesebrodt. Dat de Druïden geen middel onbeproefd lieten om dat heil te bereiken en hoe ze dat volhielden onder Romeinse overheersing, lees je in Caesars Druids van Miranda Aldhouse-Green.

Is dat alles? Natuurlijk is er meer, zie daarvoor de Aanwinstenlinks in de rechterkolom.

Het bureau als object van wetenschap: nieuw tijdschrift over het dagelijks leven

In  de sleutelroman Het bureau van J.J. Voskuil breekt hoofdpersoon Maarten Koning zich regelmatig het hoofd over de bizarre onderzoeksobjecten van zijn collega’s. Zo kreeg de nageboorte van het paard enige tijd landelijke bekendheid.  Model voor Het Bureau stond het Meertens-instituut , dat zich bezighoudt met de bestudering van alledaagse taal- en cultuurverschijnselen in Nederland, van kantoorleven tot moordliederen. In samenwerking met de Amsterdam University Press heeft het nu een nieuw  tijdschrift gelanceerd: Quotidian: Dutch Journal for the Study of Everyday Life.  Dit tijdschrift is niet alleen Open Access (gratis toegankelijk), maar ook peer-reviewed, op kwaliteit gecontroleerd door vakgenoten. Natuurlijk  is er ook aandacht voor religie in het dagelijks leven in de ruime zin van het woord. In het eerste nummer kun je lezen over de Dutch Mourning Politics: The Theo van Gogh Memorial Space (Irene Stengs) en Between skipping rope and Eid ul-Fitr: Everyday youth culture in 8th (Linda Duits).

Tentoonstelling Vrouw en Religie in UB

De hele maand maart is er in het kader van Internationale Vrouwendag de boektentoonstelling te zien Van Vrouwenkerk tot Gender Approach. Religie en de tweede feministische golf (1968-2009), een selectie. Ook in de andere vestigingen van de Bibliotheek Geesteswetenschappen van de UvA zijn er tentoonstellingen ingericht in het kader van Internationale Vrouwendag.  Plaats: Universiteitsbibliotheek, Singel 425, Amsterdam. (Afbeelding ontwerp door Peggy Osinga, n.a.v. Verborgen vrouwen. Tentoonstelling Ons’ Lieve Heer Op Sold. Amsterdam, 2007)

Religiedocumentaires in het publieke domein

Zien hoe de Vrijmetselaars hun leven vorm geven? Andere documentaires over religie bekijken? Vele producties van de Publieke Omroep zijn voor studenten en medewerkers van de UvA beschikbaar op de database Academia via de Digitale Bibliotheek.

Geloven met je buik: nieuwe online encyclopedie over religieuze voedingsgewoonten en andere praktijken

Wat gelooft de mensheid? Zo luidde de titel van het aardige boekje dat Professor Bleeker in 1959 schreef.

Inmiddels zijn er bibliotheken vol over geloof geschreven, maar tegenwoordig is de focus wat meer gericht op de praktijk: wat doen mensen met hun geloof? Wat zit er bijvoorbeeld – niet – in de buik van een gelovig mens? In de nieuwe online Worldmark Encyclopedia of Religious Practices (WERP)  vind je allerlei religieuze voedingsgewoonten op een rij onder het prozaïsche kopje: dietary practices.  Van Afghanistan tot Zimbabwe en van de Bahai tot Zoroaster. Klik op Digitale Bibliotheek Religiestudies – Naslagwerken , de Worldmark Encyclopedia, en tik je zoekterm in. Vergeet niet je UvA-vpn aan te zetten, en in te loggen in de Digitale Bibliotheek als je thuis werkt.

Vind je niet wat je zocht?  Laat het ons weten:  we kunnen je allicht een goeie tip geven of aan andere literatuur helpen.

Charisma : wat is dat en hebben ze dat ook in China?

    De bekende socioloog Max Weber (Essays in Sociology. Londen, 1972, p.72) maakte een onderscheid tussen religieus en politiek charisma. Maar hoe zit dat bij Obama, en hoe kan charisma eigenlijk worden omschreven? Is het een typisch westers religieus-cultureel verschijnsel of zie je het overal, maar dan in een ander jasje? Kijk eens in  Google Book Search  en lees het inleidende artikel in de Encyclopedia of Religion and Society  van William H. Swatos. Toevallig heeft het tijdschrift Nova Religio haar laatste nummer (vol.12-2, (2008)) gewijd aan charisma bij Chinese religieuze bewegingen en een bijstelling van de definitie van het begrip.